Przedsiębiorczość i innowacje na terenach wiejskich – nowe wyzwania, lokalne potencjały

Regionalna Strategia Innowacji (RSI) jest jednym z  narzędzi polityki Województwa, mającym na celu stymulowanie rozwoju innowacyjności na jego obszarze poprzez szereg kompleksowych działań. Dlatego, w poszukiwaniu trafnych rozwiązań dla wykorzystania potencjału mieszkańców z całej Małopolski, FRDL Małopolski Instytut Samorządu Terytorialnego i Administracji, przy wsparciu i zaangażowaniu  Województwa Małopolskiego, przystąpił do prac w ramach projektu RATIO – Działania regionalne na rzecz wprowadzania innowacji do programów operacyjnych, wraz z partnerami organizacji reprezentujących oprócz Małopolski regiony w: Hiszpanii, Niemczech, Czechach, Łotwie, Portugalii, Włoszech i Irlandii.

Mając świadomość różnicw funkcjonowaniu i perspektywach rozwoju obszarów dużych miast i ich bezpośredniego otoczenia oraz bardziej oddalonych terenów wiejskich w naszym regionie, interesariusze regionalni i partnerzy zagraniczni analizować i identyfikować będą zjawiska i formy wsparcia sprzyjające rozwojowi innowacyjności na terenach wiejskich.

Warto przypomnieć, że ponad 92% małopolskich gmin to gminy wiejskie lub miejsko-wiejskie, a przeszło połowa Małopolan mieszka na wsi. Usługi świadczone przez małopolskie przedsiębiorstwa z terenów wiejskich mogą i powinny stanowić ważną siłę rozwojową dla subregionów Małopolski poza Krakowskim Obszarem Metropolitalnym. Jednak strategiczne kierunki polityki rozwojowej Europy i Polski oraz rozwiązania z nich wynikające (np. skoncentrowanie na kwestiach B+R) sprawiają, że mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa położone z dala od obszarów miejskich, w tym potencjału bliskości ośrodków akademickich napotykają wiele problemów hamujących ich rozwój, a niejednokrotnie przekreślających szanse ich przetrwania.

Wobec istniejących narzędzi, skoncentrowanych głównie na wspieraniu przedsiębiorczości i innowacyjności podmiotów o sporych zasobach i z dużym potencjałem rozwojowym  (głównie w miastach), stoi przed nami zadanie inkubowania rozwoju przedsiębiorstw rozwiązań na terenach od nich oddalonych. Wyzwanie to wymaga nowego podejścia do identyfikacji i implementacji rozwiązań innowacyjnych, które powinny opierać się na lokalnych zasobach wsi i jej mieszkańców.

Oprócz dyskusji i wymiany wiedzy partnerów zagranicznych, kluczową rolę odgrywa w pracach nad projektem Małopolska Rada Interesariuszy projektu Ratio, która skupia reprezentantów wszystkich sektorów i instytucje otoczenia biznesu, których działalność skoncentrowana jest wokół problemów rozwoju wsi oraz polityki i instrumentów z tym związanych.

Spotkania Rady służą przede wszystkim wymianie doświadczeń i wiedzy oraz dyskusji na temat kierunków i sposobów rozwoju innowacji na terenach wiejskich w Małopolsce. Grupa Interesariuszy ma również uczestniczyć w opracowaniu i wdrożeniu regionalnego Planu Działań na rzecz wdrożenia i zarządzania innowacjami na terenach wiejskich, który stanie się przyczynkiem do zmian w RSI. W prace nad projektem zaangażowani są: przedstawiciele regionu (Departament Polityki Regionalnej, Departament Rozwoju Gospodarczego i Departament Funduszy Europejskich - Urząd Marszałkowskiego), przedstawiciele małopolskich gmin wiejskich (Bukowina Tatrzańska, Wielka Wieś, Tymbark), instytucji zaangażowanych w wspieranie i rozwój innowacji w Małopolsce: Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości, Krakowskiego Parku Technologicznego, Centrum Transferu Politechniki Krakowskiej, w tym jako punktu Enterprise Europe Network, Stowarzyszenia LGD Gościniec 4 Żywiołów oraz co istotne samych małopolskich przedsiębiorców prowadzących działalność na terenach wiejskich.

Kolejne spotkanie Rady odbyło się w FRDL MISTiA w dn. 14 marca 2017 r., a dyskusja podczas spotkania dotyczyła przede wszystkim miejsca i znaczenia innowacji w małopolskiej polityce regionalnej, w kontekście terenów wiejskich.  Przedstawicielki Urzędu Marszałkowskiego - Z-ca Dyrektora Departamentu Rozwoju Gospodarczego Joanna Domańska oraz Z-ca Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej Anna Mlost – omówiły Regionalną Strategię Innowacji oraz projekt SPIN – Małopolskie Centra Transferu Wiedzy.

Interesariusze poświęcili dużo uwagi trafnemu zdefiniowaniu kluczowych problemów związanych z rozwojem innowacji na terenach wiejskich, co stanowić ma podstawę dla identyfikacji i ewentualnego wdrożenia dobrych praktyk partnerów projektu, które mają stanowić jeden z elementów wspomnianego Planu Działania.

Podczas spotkania zaprezentowane zostało również narzędzie badania poziomu innowacyjności firm – Innovation Health Check”i pierwsze doświadczenia z jego użycia w Województwie.

 

FRDL MISTiA wraz z przedstawicielami Regionu i wszystkimi interesariuszami zaangażowanymi w prace liczą, że wymiana doświadczeń między partnerami z regionów zaowocuje na tyle cennymi propozycjami nowatorskich rozwiązań, że warto je będzie włączyć do instrumentarium małopolskiej polityki regionalnej (RSI), a w konsekwencji do regionalnego programu operacyjnego. Mamy nadzieję, że projekt realizowany w partnerstwie instytucji i ekspertów z ośmiu europejskich krajów, określi nowe wyzwania dla RSI, które pozwolą wykorzystać lokalne potencjały i przedsiębiorczość Małopolan.

Projekt RATIO jest dofinansowany w ramach Programu INTERREG EUROPA.